Recensie, geschreven door Karel Wasch, over de bundel
Gistersgedichten
gedichten van
Lennart Maarse
De meeste dichters beginnen met een publicatie, maar bij Lennart Maarse (2003) begon alles op zijn Instagram -account. Maar het toont zijn ontwikkeling en zoals hij zelf schrijft: Of je nou gister bent begonnen, vandaag begint, of morgen wil beginnen. Dat is in zijn geval niet relevant. Tijdens een sessie in het Amsterdamse café Eijlders werd hij min of meer het podium opgeduwd en de zaal reageerde uitzinnig op zijn (eerste-) optreden. Het proces waar Lennart doorheen gaat wordt voorin de bundel neergezet:
Het proces van dichten is opgedeeld in 5 stappen, vanuit een ingeving komt de zingeving, die gedachtegang zet het gedicht in gang, de creativiteit maakt de creatie af, en geef dan elk gedicht zijn eigen stemming.
Als dat is gelukt, rest geluk als eindbestemming.
Dat proces volgt hij in deze cyclus en dat is knap. Zijn opa Peter hielp hem aanvankelijk en daarover staat dat zijn opa hem hielp met dat het mooiste gedicht, niet met kunde, maar met liefde is geschreven. De 25 gedichten in deze bundel zijn gerangschikt onder:
Zingeving, Ged(i)chtengang, Creatie(f), (B)estemming en Geluk(t).
Uit Zingeving:
vandaag en morgen
ik weet nog zo hoe ik mij gister voelde
waarvoor ik stond, en wat ik zei
waarvan ik walgend halve nachten woelde
opvattingen, ideeën die vielen op mij
gisteren was hetzelfde maar toch niets van beide
gister was fabelachtig, hij verliet me toch
gisteren heeft niets dat nog rede geeft
gister bevat het geluk wat je vandaag nog zocht
vertel me, wat is dat vandaag de wonden heelt
wat doet jouw glimlach krullen
dat nare woorden in de monden speelt
het bonzend hart met bloed laat vullen
aanschouw vandaag in dichtwerk of een boek
vindt vandaag eens in je volle hoofd
schrijf gedachtes weg, raak tranen zoek
vertrouw morgen, die de wangen droogt
Een dichter op de tweesprong in de tijd, tussen verleden en de toekomst, dus eigenlijk in het heden, vandaag. Hij beseft dat het gepieker en gepeins over het verleden en vooral in het verleden weg gaat doordat hij op zoek is naar de zingeving van het bestaan. Het vers past dus wonderwel in de cyclus Zingeving. Maar het roept de eeuwige vraag op wat de zin van ons bestaan dan wel eigenlijk is.
Uit Ged(i)chtengang:
glijbaan
er hangt een nostalgische lucht
over dat wat ooit mijn leven was
de glijbaan vol vervaagde verf
en de goaltjes op het gras
ik kijk naar het klimrek,
met de drang om te klimmen
niet naar de top van het toestel,
maar naar iets, dieper in me
ik klim met krakerige benen,
voel het bloed me laten leven
voel me jong, zie weer mijn vrienden,
voel plezier, maar voor heel even
want bij de top kijk ik naar beneden,
die was niet zo hoog, als die ooit eens was
en een stuk kleiner zijn de goaltjes,
op het nauwelijks groene gras
en zo snel weg dat ik ook glijd,
is wat mij inhaalt enkel spijt
want alles, is wat het was,
maar niets, is wat het lijkt
Een stukje jeugd in de eerste strofe, met voetballen op het grasveldje. Een klimrek waar de hoofdrolspeler in wil klimmen naar iets, een prestatie een hoger gelegen doel en niet alleen naar de top van het klimrek.
Het klimmen, de vrienden die hij ziet, het is van tijdelijke aard.
Eenmaal boven is alles kleiner dan hij zich eerst voorstelde, het trapveldje, het gras is niet zo groen als het leek.
En hij glijdt naar beneden heeft hij alweer spijt, want hij heeft zijn eigen illusie verstoord.
Maar er zijn ook zeer luchtige gedichten in deze bundel zoals onderstaande uit Creatie(f):
hij was chauffeur en zij verkocht bloemetjes
op een regenachtige vrijdagmiddag
kwam Mien aangelopen met een tas vol rode rozen
ze vroeg ‘lieve chauffeur heeft u interesse?’
‘doet u uw raampje even open?’
'ik ga langs de auto’s wilt u ook?'
hij zei ‘ja, ik hou van lekker geurende,
die met een kleurtje nog veel meer’
‘die lekker geurende laten me hijgen,
maar als ik ze vastpak doen ze me zeer...’
‘bij deze gebeurt dat niet!’, zei ze lief
‘hoeveel kost dat?’, vroeg hij Mien
‘nou speciaal voor u vandaag chauffeur’
‘kost het maar twee euro tien!’
hij keek zo stomverbaasd als verblijd
likte de lippen onder zijn grijs gele baard
en zei ‘da's toch geen geld kleine meid?’
‘dat is toch minimaal 50 euro waard?’
ze vroeg verblijd ‘hoeveel wilt u dan kopen?’
‘nou Mien, 5 minuten is genoeg deze keer,
maar alsjeblieft doe mijn gulp voorzichtig open,
en leg die lelijke tulpen maar achter neer’
Een gedicht rond een misverstand, Mien en de chauffeur spreken over iets anders, maar weten dat allebei niet, het vers doet het voor publiek prima.
Mijn eigen fictie
Ik zal altijd proberen het narratief voor te zijn,
om de kwijl van misluktheid nog nèt in te slikken.
Want zo traag als mijn wereld wil draaien,
graaiend naar dat wat mij stil lijkt te staan.
Waan ik me snel in vlugheidsverzoening
van het lijken te weten, en goed laten gaan.
Het narratief speelt spellen,
met executieve sequentie.
Het is een uit de kluiten gewassen crisis,
op een zelfbeelds-frequentie.
Zou ik ooit kunnen verliezen,
wat ik nooit heb kunnen vinden?
Zal ik anders aan touwen van misluktheid,
mijn potentie vastbinden?
In het gedeelte (Be)stemming dit vers, dat opent met de poging om een narratief, een soort frame, zingeving, te vinden. In dit geval om dat maar niet te doen, want dan zou de mislukking van datzelfde leven wel eens aan het licht kunnen komen. De dichter - willen we dat niet allemaal - moet van zichzelf zo snel mogelijk aan de mislukking voorbij te gaan. En in de laatste strofe vraagt de hoofdpersoon zich zelfs af of hij het tegenovergestelde van die mislukking, als die al is, leeft of zich in zijn verbeelding heeft genesteld.
Een mooi maar zwaar en gedurfd vers.
De gedichten van Lennart worden afgesloten met versjes van Opa Peter, die Lennart vooral via de mail zo stimuleerde, ik plaats er eentje, ontroerend en ter zake:
Mailbericht, 25-12-2024
Je schemert altijd in mijn hart,
bij elke stap ga je met mij mee.
- Zoals de golvend eeuwige zee -
Ben jij mij ooit gegeven,
ls de oppas van jong leven.
Lennart Maarse heeft een zeer sterke bundel neergezet in zijn debuut. Een bundel met humoristische verzen en zeer serieuze overdenkingen. Dat is knap. We mogen van een talent spreken dat ons doet verlangen naar meer van dit fraais, veel meer! Men leze!
ISBN 89789078922209 | Soft Cover | 40 pagina’s | Uitgeverij Gister | januari 2026
© Karel Wasch © januari 2026
Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER